Mempelajari Pertanian Pinggir Bandar Di Barcelona

Pendekatan pertanian pinggir bandar yang diamalkan di Barcelona dilihat mempunyai potensi untuk disesuaikan dengan keperluan Pahang, khususnya dalam usaha memastikan kawasan pertanian terus dipelihara ketika pembangunan bandar semakin berkembang.

Menteri Besar Pahang, YAB Dato’ Sri Diraja Haji Wan Rosdy Wan Ismail, berkata pengalaman yang diperoleh menerusi lawatan kerja bersama delegasi Pahang ke Masia de Can Comas, Parc Agrari del Baix Llobregat, memberi gambaran jelas mengenai bagaimana sektor pertanian boleh terus berdaya saing walaupun beroperasi berhampiran kawasan bandar.

Menurut beliau, Parc Agrari del Baix Llobregat meliputi kira-kira 2,938 hektar dan merangkumi 14 perbandaran, sekali gus menunjukkan bahawa kawasan pertanian boleh dikekalkan dalam persekitaran metropolitan melalui perancangan dan pengurusan yang tersusun.

“Model pertanian di Parc Agrari membuktikan kawasan pertanian mampu dipelihara dan diurus secara tersusun walaupun berada berhampiran kawasan bandar,” katanya dalam kenyataan selepas meneruskan hari terakhir lawatan kerja delegasi Pahang ke pusat berkenaan.

Antara perkara yang mendapat perhatian delegasi Pahang ialah pendekatan proximity agriculture, iaitu konsep pengeluaran makanan yang berada lebih dekat dengan pasaran pengguna.

Di Masia de Can Comas, pendekatan tersebut dilihat melalui gabungan aktiviti pertanian, penyelidikan gunaan, penggunaan teknologi, pemeliharaan varieti tanaman tradisional serta pemasaran hasil pertanian segar untuk pasaran sekitar.

Konsep ini membolehkan hasil seperti sayur-sayuran dan buah-buahan disalurkan kepada pengguna bandar dalam jarak yang lebih dekat, sekali gus membuka ruang kepada rantaian bekalan makanan yang lebih berorientasikan pasaran setempat.

Bagi Pahang, pendekatan sedemikian dilihat mempunyai potensi untuk diteroka terutama di kawasan yang sedang mengalami pertumbuhan bandar dan perubahan guna tanah.

Selain aspek pengeluaran dan pemasaran, delegasi turut meneliti Arboretum Can Comas, yang menghimpunkan koleksi pelbagai varieti pokok buah-buahan tradisional serta kawasan eksperimen bagi menyokong pembangunan sistem pengeluaran pertanian.

Menurut Wan Rosdy, pengalaman tersebut memberikan perspektif bahawa pembangunan sektor pertanian tidak seharusnya dilihat hanya dari sudut peningkatan hasil.

Sebaliknya, ia turut merangkumi aspek pemeliharaan tanah pertanian, penyelidikan, teknologi, pemasaran, sumber genetik dan peningkatan pendapatan petani.

Pendekatan bersepadu seperti ini penting dalam memastikan sektor pertanian bukan sahaja mampu menghasilkan makanan, tetapi turut mempunyai nilai ekonomi dan pengetahuan yang boleh dimanfaatkan untuk jangka panjang.

Satu lagi aspek yang diberi perhatian ialah model tadbir urus bersama yang melibatkan kerajaan, pihak berkuasa tempatan, petani dan pihak berkepentingan dalam pengurusan Parc Agrari.

Model sedemikian memberikan satu perspektif bahawa pemeliharaan kawasan pertanian berhampiran bandar memerlukan kerjasama pelbagai pihak, terutama apabila sektor pertanian perlu bergerak seiring dengan tuntutan pembangunan bandar.

Bagi Pahang, pengalaman Barcelona akan diteliti bagi melihat kesesuaiannya dengan keadaan dan keperluan negeri, bukannya untuk diterapkan secara terus tanpa mengambil kira konteks tempatan.

Wan Rosdy berkata, antara pendekatan yang akan diberi perhatian susulan lawatan tersebut ialah:

Farm-to-market — menghubungkan pengeluaran pertanian dengan pasaran secara lebih dekat.
Pemasaran hasil segar — memperkukuh saluran pemasaran untuk hasil pertanian kepada pengguna.
Kawasan eksperimen pertanian — menyokong penyelidikan dan pembangunan sistem pengeluaran.
Pemeliharaan varieti tanaman tradisional — melindungi sumber genetik dan kepelbagaian tanaman.
Pertanian peri-urban — mengekalkan aktiviti pertanian di kawasan yang berdekatan dengan pusat pertumbuhan bandar.

“Insya-Allah, pendekatan seperti farm-to-market, pemasaran hasil segar, kawasan eksperimen, pemeliharaan varieti tradisional dan pertanian peri-urban akan kita lihat kesesuaiannya untuk disesuaikan dengan potensi Pahang,” katanya.

Menurut beliau, setiap pengalaman yang diperoleh sepanjang lawatan kerja itu akan dijadikan input dalam usaha memperkukuh sektor pertanian Pahang supaya lebih moden, berdaya saing dan mampan, di samping memberikan nilai ekonomi yang lebih besar kepada rakyat.

Lawatan ke Parc Agrari del Baix Llobregat memperlihatkan satu persoalan penting yang semakin relevan kepada negeri-negeri yang sedang berkembang dan bagaimana memastikan tanah pertanian kekal produktif dan bernilai ketika kawasan bandar terus berkembang.

Bagi Pahang, jawapannya mungkin bukan sekadar membuka lebih banyak kawasan pertanian, tetapi memperkukuh ekosistem sedia ada melalui gabungan teknologi, penyelidikan, pemasaran, pemeliharaan sumber genetik dan hubungan lebih dekat antara petani dengan pengguna.

Pengalaman Barcelona itu kini menjadi salah satu rujukan untuk Pahang menilai pendekatan baharu dalam membangunkan sektor pertanian bukan sahaja sebagai aktiviti pengeluaran makanan, tetapi sebagai sebahagian daripada perancangan pembangunan negeri yang mampu menjana ekonomi, memelihara tanah dan memberi manfaat kepada generasi akan datang.