Penguatkuasaan UPNP Dibuat Bagi Banteras Sindiket Ladang Sawit Haram Di Tasik Bera

Aktiviti penerokaan tanpa kebenaran di Hutan Simpan Kekal (HSK) Tasek Bera, termasuk pembukaan kebun kelapa sawit, getah dan tanaman kontan, menjadi sasaran operasi penguatkuasaan bersepadu yang dilaksanakan pihak berkuasa.

Tasek Bera mempunyai kepentingan alam sekitar yang tinggi kerana kawasan itu merupakan tapak Ramsar pertama Malaysia, selain turut mempunyai kawasan yang berstatus Hutan Simpan Kekal. Tasek Bera disenaraikan sebagai Tanah Lembap Berkepentingan Antarabangsa di bawah Konvensyen Ramsar pada 10 November 1994.

Dalam operasi terbaharu yang bermula 14 September 2026, pihak berkuasa memberi tumpuan kepada kawasan yang dikenal pasti mempunyai aktiviti pencerobohan dan penggunaan tanah tanpa kebenaran, khususnya bagi tanaman kelapa sawit dan getah.

Ketua Unit Penguatkuasaan Negeri Pahang (UPNP), Saifullah Muhammad Ali, berkata satu tindakan penguatkuasaan bersepadu dilaksanakan bagi membanteras penerokaan haram di kawasan Hutan Simpan Kekal Tasek Bera.

Operasi itu melibatkan kira-kira 160 anggota daripada beberapa agensi, termasuk UPNP, Jabatan Perhutanan Negeri Pahang, Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara (PERHILITAN), Pejabat Daerah dan Tanah Bera serta pasukan keselamatan daripada Polis Diraja Malaysia (PDRM) Daerah Bera dan Pasukan Gerakan Am.

Menurut beliau, pihak berkuasa mengesyaki kira-kira 18,000 ekar atau lebih 7,000 hektar kawasan Hutan Simpan telah diteroka secara haram untuk tanaman sawit dan getah.

Bagaimanapun, angka tersebut wajar dianggap sebagai anggaran atau keluasan yang disyaki sehingga pengukuran dan pengesahan rasmi selesai dilakukan oleh pihak berkuasa.

Aktiviti penanaman kelapa sawit secara tanpa kebenaran menjadi antara kebimbangan utama kerana ia melibatkan perubahan guna tanah dalam kawasan hutan simpan.

Dalam operasi tersebut, pihak berkuasa dilaporkan menemui kawasan tanaman sawit yang sudah mengeluarkan hasil, menunjukkan terdapat kawasan yang telah diusahakan untuk tempoh tertentu dan bukan sekadar penerokaan baharu. Pada masa sama, terdapat juga kawasan yang baru dibuka.

Keadaan ini menimbulkan persoalan lebih besar mengenai siapa yang mengusahakan, membiayai dan mendapat keuntungan daripada ladang-ladang sawit berkenaan, khususnya sekiranya penerokaan berlaku dalam skala yang besar.

Rekod Jabatan Perhutanan Negeri Pahang turut menunjukkan bahawa aktiviti membersihkan tanah untuk pertanian pernah dikesan di Kawasan Pemuliharaan Tasek Bera (Ramsar). Dalam satu kes yang direkodkan pada 2019, tiga individu ditahan dan sebuah kenderaan serta gergaji berantai disita untuk siasatan berkaitan kesalahan membersihkan tanah di kawasan Hutan Simpan Kekal tersebut.

Keadaan ini menunjukkan bahawa isu pencerobohan untuk tujuan pertanian di kawasan Tasek Bera bukan perkara baharu dan memerlukan pemantauan serta penguatkuasaan berterusan.

Skala penerokaan yang didakwa mencecah ribuan hektar serta kewujudan tanaman kelapa sawit yang telah mengeluarkan hasil turut menimbulkan kemungkinan bahawa sebahagian aktiviti berkenaan mungkin mempunyai unsur pengurusan atau pembiayaan secara terancang.

Persoalan mengenai kemungkinan kewujudan sindiket atau rangkaian komersial wajar disiasat sekiranya penerokaan melibatkan kawasan yang luas, penggunaan jentera, pembukaan kebun secara berperingkat dan aktiviti pengeluaran hasil secara komersial.

Antara perkara yang boleh diteliti pihak berkuasa ialah siapa yang membiayai pembukaan tanah, siapa yang menyediakan jentera dan tenaga kerja, siapa yang menguruskan tanaman, ke mana hasil kelapa sawit dihantar serta pihak yang menerima keuntungan daripada hasil tersebut.

Jika terdapat bukti bahawa buah sawit daripada kawasan yang diteroka secara haram telah memasuki rantaian pemasaran, siasatan juga boleh diperluaskan kepada rantaian pembelian dan pemasaran bagi mengenal pasti pihak yang mendapat manfaat daripada aktiviti berkenaan.

Bagaimanapun, kemungkinan wujud sindiket ladang sawit haram di Tasek Bera tidak boleh dianggap sebagai fakta yang telah disahkan tanpa hasil siasatan dan bukti daripada pihak berkuasa.

Tumpuan siasatan sewajarnya bukan hanya kepada individu yang berada di lokasi ketika operasi, tetapi juga kepada kemungkinan wujudnya pihak ketiga yang membiayai, mengurus, menyediakan jentera atau mengambil keuntungan daripada kegiatan penerokaan tersebut.

Perkara ini penting bagi membezakan antara aktiviti pertanian sara hidup masyarakat setempat dengan aktiviti pertanian komersial berskala besar yang mungkin mempunyai rangkaian pembiayaan dan pemasaran tersendiri.

Angka keluasan kawasan yang telah diteroka secara haram perlu dibezakan antara kawasan yang disyaki, kawasan yang dikenal pasti melalui pemantauan, dan kawasan yang telah disahkan melalui ukuran serta siasatan rasmi.

Dalam kenyataan berkaitan operasi semasa, terdapat dakwaan mengenai penerokaan sehingga kira-kira 18,000 ekar, bersamaan lebih kurang 7,284 hektar.

Angka itu wajar dilaporkan sebagai anggaran pihak penguat kuasa sehingga pengukuran dan pengesahan rasmi dibuat.

Pada masa sama, keluasan keseluruhan kawasan Hutan Simpan dan kawasan Ramsar Tasek Bera perlu dirujuk berdasarkan sempadan serta status pewartaan masing-masing kerana terdapat perbezaan angka dalam sumber rasmi bergantung kepada kawasan yang dirujuk.

Tasek Bera juga mempunyai kedudukan istimewa dari sudut pemuliharaan alam sekitar. Ia merupakan tapak Ramsar pertama Malaysia, bukannya kawasan yang digazetkan di bawah UNESCO.

Konvensyen Ramsar ialah perjanjian antarabangsa berkaitan pemuliharaan dan penggunaan lestari tanah lembap. Tasek Bera disenaraikan sebagai Tapak Ramsar pada 1994 dan menjadi antara kawasan tanah lembap berkepentingan antarabangsa di Malaysia.

Kawasan ini mempunyai nilai ekologi yang tinggi dan menjadi habitat kepada pelbagai spesies flora dan fauna. Sebarang perubahan guna tanah berskala besar berpotensi memberi kesan terhadap fungsi hutan, habitat hidupan liar dan ekosistem tanah lembap.

Operasi penguatkuasaan di Tasek Bera melibatkan kerjasama beberapa agensi termasuk UPNP, Jabatan Perhutanan Negeri Pahang, Pejabat Daerah dan Tanah, PDRM, Pasukan Gerakan Am serta PERHILITAN.

Menurut laporan media, operasi berkenaan dilaksanakan bagi mengenal pasti dan mengambil tindakan terhadap kawasan yang diceroboh, termasuk kawasan yang telah ditanam dengan kelapa sawit dan getah.

Ketua Penolong Pengarah (Penguatkuasaan) Jabatan Perhutanan Negeri Pahang, Mohd Mustakim Semail, berkata operasi itu turut menyasarkan kawasan tanaman sawit dan getah, termasuk kebun lama yang sudah mengeluarkan hasil.

Dalam perkembangan berkaitan, polis menahan lima individu pada 15 September selepas mereka didakwa menghalang anggota penguat kuasa menjalankan operasi. Ketua Polis Daerah Bera berkata kes tersebut disiasat mengikut Seksyen 186 Kanun Keseksaan.

Pada masa sama, dakwaan mengenai identiti pihak yang mengusahakan tanah serta kemungkinan kewujudan sindiket yang terlibat dalam penerokaan haram perlu disahkan melalui siasatan pihak berkuasa dan tidak wajar dianggap sebagai fakta muktamad sebelum terdapat bukti atau kenyataan rasmi.

Isu ini juga perlu dilihat dengan mengambil kira kedudukan masyarakat Orang Asli Semelai yang mempunyai hubungan sejarah dengan kawasan Tasek Bera. Sebarang tindakan penguatkuasaan perlu membezakan antara pencerobohan komersial, aktiviti pertanian sara hidup dan tuntutan berkaitan tanah adat berdasarkan status undang-undang serta fakta setiap kawasan.

Bagi pihak berkuasa, fokus utama ketika ini adalah mengenal pasti keluasan sebenar kawasan yang diceroboh, menghentikan pembukaan baharu dan mengambil tindakan terhadap aktiviti pertanian tanpa kebenaran, termasuk penanaman kelapa sawit dan getah dalam kawasan Hutan Simpan Kekal.

Pada masa sama, sekiranya siasatan menemukan bukti wujudnya pihak yang membiayai atau mengurus ladang sawit haram secara terancang, tindakan terhadap keseluruhan rangkaian tersebut penting bagi memastikan penguatkuasaan tidak hanya tertumpu kepada peneroka di lapangan.

Penguatkuasaan berterusan dilihat penting bagi memastikan kawasan Tasek Bera yang mempunyai status Ramsar dan nilai ekologi penting negara tidak terus mengalami perubahan guna tanah yang menjejaskan fungsi hutan serta ekosistem tanah lembapnya.